Dagje uit

Zoek op trefwoord
Uitgebreid zoeken in alle rubrieken  
Mobiel | Nieuwsbrief | Zakelijk
Ga naar Uit in Brabant
Zoek deze week
Klassiek
Koor
Opera & operette
Harmonie/fanfare/brass

Of alle muziek in UitinBrabant.nl
UITagenda Klassieke muziek
 Twitter #BRBNT
Zoek in UitinBrabant.nl: zoek
Kies een datum
Je bent hier: UitinBrabant.nl > klassieke muziek > Dossiers > Artikel
Dossiers bij Klassieke muziek
UitinBrabant.nl wordt mede mogelijk gemaakt door:
Het Brabants Orkest
Opera
Hafabra

Vrijkaarten en acties
Website laten voorlezen met BrowseAloud

Dossier: Opera

Inleiding Links Multimedia Boeken
Inleiding
Een opera is net als een musical en een operette een voornamelijk gezongen toneelstuk. Het verschil tussen deze vormen van muziektheater zit onder andere in de thematiek.

Opera’s hebben vaak zeer tragische thema’s, die door de uitvergroting op het toneel soms zelfs lachwekkend worden. Het is niet alleen kommer en kwel, want er bestaan gelukkig ook opera’s die ook daadwerkelijk komisch bedoeld zijn (Mozart, Rossini).

Zestiende eeuw

Bijna altijd wordt alle tekst in een opera op muziek gezet. De liederen in een opera heten aria’s. Het woord ‘opera’ is afkomstig van het Italiaanse ‘opera in musica’ dat in het Nederlands muziekstuk betekent. De eerste opera’s zijn ontstaan aan het eind van de 16e eeuw. In het begin werd de tekst van de opera zeer belangrijk gevonden. Later ligt de nadruk meer op de muziek en de componist.

Ontstaan

In de 15e eeuw werd er in de kerkelijke muziek vooral complex en meerstemmig gezongen (de zogenaamde polyfonie). Bij deze zeer ingewikkelde muziek was de tekst meestal bijna niet meer te verstaan. Als reactie hierop ging men eind 16e eeuw experimenteren met een nieuwe stijl, de monodie. Bij deze stijl ging het erom dat de tekst verstaanbaar was en dat met de melodie de emotie van de tekst hoorbaar gemaakt werd. Samen met de wens om de Griekse tragedies nieuw leven in te blazen heeft deze nieuwe stijl ertoe geleid dat de opera ontstond.

Vroeger en nu

Vroeger was de opera vooral bedoeld voor de adel. De vorst of vorstin had een eigen loge in de schouwburg en werd ook in de opera zelf geëerd. Pas in de tweede helft van de 19e eeuw is opera een onafhankelijk genre geworden, niet meer alleen bedoeld voor de adel. Ook waren er compositie-technisch en inhoudelijk allerlei soorten opera’s ontstaan, zoals de serieuze variant Opera seria en de meer komische Opera buffa. Er zijn tegenwoordig ook moderne opera’s en zelfs kinderopera’s, maar veel van de huidige voorstellingen zijn van componisten van vroeger. Bekende namen zijn onder meer Mozart (Die Zauberflöte en Don Giovanni), Verdi (Aïda) en Wagner (Der fliegende Holländer).
Multimedia

DVD


Don Giovanni

Bevat ook een documentaire over 'achter het podium'. Concertopname uit 2001 gemaakt in de Opera van Zürich.
Music by Wolfgang Amadeus Mozart; Libretto by Lorenzo Da Ponte; Chorus and Orchestra of the Opernhaus Zürich ; cond. by Nikolaus Harnoncourt 2002 - 2 dvd-video's (187 min.)

Magische momenten: Dl. 2, Opera

Muziekdocumentaire. Claudio Monteverdi heeft de eerste ontwikkelingen richting opera leven in geblazen. Wie weet hadden wij zonder zijn impuls wel naar Madame Butterfly en Don Giovanni kunnen fluiten.
door: Howard Goodall
2001 - 1 videoband (50 min.)

Video


Kunstlicht

Een serie programma's voor het vak CKV1. De onderwerpen sluiten aan bij de thematische benadering van de gangbare methodes. Elk programma behandelt een cultureel en/of kunstzinnig onderwerp en belicht daarvan ook de historische achtergrond. Documentaires over verschillende kunst- en cultuuruitingen. Bestemd voor de bovenbouw van havo en vwo. (deze titel zal beperkt verkrijgbaar zijn via de Openbare bibliotheek)
scenario en regie Bernard Neuhaus, Mirjam Herben
2001

Deze materialen zijn te vinden in de Brabantse bibliotheken of kunnen daar worden aangevraagd.
Terug
Boeken

Kijk op opera: een handige gids voor wie snel wil leren genieten van operamuziek

Het is een hele opgave om het fenomeen Opera uit te leggen alleen met woorden, of zelfs met opnamen via een CD. Het is als het lezen van de tekst van een toneelstuk: tekst zonder uitbeelding, zonder de agogiek van de voordracht. Nochtans in eenvoudige taal geeft de auteur een handige gids, waarin de voornaamste aspecten en begrippen worden verduidelijkt.
Auteur: Chris Craker
1993 - ISBN 9022980995

Opera achter de schermen

Een zeer lezenswaardig boek waarin de lezer wordt meegenomen op een rondgang door het Nederlandse operabedrijf. Een kijkje achter de schermen, door middel van een uitvoerige verslaggeving van het ontstaan van de operaproductie 'Carmen' bij De Nederlandse Opera. Wie is verantwoordelijk voor de programmering, de keuze van dirigent, solisten en regisseur? Hoe komen decors en kostuums tot stand? Hoe ziet het repetitieschema eruit? Wat zijn de kosten van een operaproductie?
1999 - ISBN 9025730809

Opera : componisten, werken, uitvoeringen

Dit groot formaat naslagwerk over opera is zeer breed van opzet; de hele operageschiedenis, vanaf Monteverdi tot en met heden, komt aan de orde. Het boek is alfabetisch opgezet (op naam van de componist). Per componist wordt een algemene beschrijving gegeven, vervolgens komen de afzonderlijke opera's uitgebreid aan de orde. Speciale aspecten van componist of compositie - soms ook van uitvoerenden - worden in kaders of afwijkend gekleurde pagina's besproken. Afbeeldingen spelen in het geheel een belangrijke rol; het gaat vooral om foto's van producties uit heden en verleden.
Auteur: András Batta
2000 - ISBN 3829052685

Het meisje dat op het brood ging staan

Een jonge Amerikaanse ontmoet een oudere Deense vrouw, die haar een onvoltooide opera nalaat in de hoop dat deze het stuk in haar geest zal afmaken.
Auteur: Kathryn Davis
1994 - ISBN 9060748905

De virtuoos : roman

Deze meesterlijke roman speelt zich af in Napels en omgeving ongeveer 1740. Carlotta wordt verliefd op de castraat Gasparo, die uit haar geboortedorp afkomstig is. Hij viert triomfen als operazanger. De auteur schetst ook historische (culturele) achtergronden. Dat geeft haar boek iets van een historische roman. Nog meer is het een muziekroman, met o.a. technische uiteenzettingen over de castraat en zijn vocale techniek, uiteenzettingen die overigens voor de muzikale leek niet storend zijn.
Auteur: Margriet de Moor
1993 - ISBN 9025402402

La diva : acta est fabula : novelle

Deze novelle van Van de Woestijne heeft als ondertitel 'Acta est fabula' (het spel is afgelopen, of: de voorstelling is voorbij). In deze novelle wordt vanuit een zoon de neergang van een moeder, een operazangeres, beschreven. Deze vrouw wilde haar moeder in zangkwaliteiten overtreffen, maar dat loopt op niets uit. Ook haar huiselijke leven -erotische spanningen zijn overal voelbaar- eindigt in disharmonie. Flinke stappen in de tijd nemend, volgt deze novelle de moeder in haar waan en verloedering, eindigend met haar dementie en dood. In deze novelle komen ook andere kunsten dan de muziek voor.
Auteur: Wim van de Woestijne
1997 - ISBN 9029054468

Operaroman

Deze muziekroman brengt ons achter de coulissen van de opera. Veel onthullende achtergrondinformatie over deze hoge vorm van kunst wordt gegeven. In elk gedeelte staat een opera/zangstuk centraal: 'Tristan und Isolde', 'Le Nozze di Figaro', 'Fidelio' en 'Die Fledermaus'.. De muziekstukken begeleiden de handeling van de personages, leden van een provinciaals operagezelschap. Tegenover de eindeloosheid van de muziek staat de kleinheid van de mens. Intriges, tirannie, ziekte, tomeloze ambitie (niet in de laatste plaats om het provinciale niveau te ontstijgen) bepalen het gedrag van de uitvoerende musici. Wat blijft is de muziek, ook wanneer de mensen zijn uitgewoed. Deze interessante muziekroman wordt scènisch verteld en heeft een majestueus slotdeel met daarin 'Ein Deutsches Requiem' van Brahms. Bij de roman is een cd gevoegd met saillante muziekpassages.
Auteur: Petra Morsbach
2002 - ISBN 9080154474

Don Giovanni in wording

Met de komst van Casanova in het Praag van 1787 raken de gebeurtenissen rond de wereldpremière van Mozarts opera Don Giovanni in een stroomversnelling.
Auteur: Anthony
2002 - ISBN 9022531333

Deze boeken zijn te vinden in de Brabantse bibliotheken of kunnen daar worden aangevraagd.
Terug
Overig
Deze materialen zijn te vinden in de Brabantse bibliotheken of kunnen daar worden aangevraagd.
Terug